1- İslam Tarihi Kaynaklarında Kürtler

Yazının tamamını dosyalar menüsünden indirebilirsiniz.

The Journal of Academic Social Science Studies

International Journal of Social Science Volume 5 Issue 6, p. 51-80, December 2012



İSLÂM TARİHİ KİTAPLARINDA KÜRTLER HAKKINDAKİ RİVAYETLER (7. VE 12. YÜZYIL ARASI) THE ACCOUNTS ON THE KURDISH PEOPLE IN THE BOOKS ON ISLAMIC HISTORY ( BETWEEN 7TH AND 12TH CENTURY)


Yrd. Doç. Dr. Bekir BİÇER Necmettin Erbakan Üniversitesi, SBBF, Tarih Bölümü


Abstract Our knowledge on the Kurdish people is limited and inadequate as the required academic researches have not been carried out. In this research, the accounts and information on the Kurdish people in the Books on Islamic History have been collected. It has been observed that the Kurds are regarded as the Islamic nations such as the Arabians, Persians and the Turkish ones. The Kurds located around Cibal, Armenia and Azerbaijan. The name of Kurdistan wasn’t used. The Kurds lived under the rule of Sassanid Empire before Islam. With the Era of Caliph Omer, the Kurdish people started to meet with the Muslims and waged war against the Muslims in company with the Persians. But the Kurds were defeated by the Islamic armies like the Persians. The Kurds entered into the domination of the Islam during the Era of the Four Caliph and a great majority of them converted to Islam. After converting to Islam, they became a part of the Islamic community and located in the Islamic culture and civilization. They didn’t contribute a lot for the cultural activities as they lived as nomadic and chose the mountainous regions to live. A great majority of them Muslim and belong to the Ahl al-Sunnah community. Only a small fraction entered into the Shiah and Kharijites sects. As the Kurdish tribes regarded as military and political power, they either became police force of the state or they sometimes revolted against the state. When the Abbasi Dynasty started to lose power, the Kurdish tribes established principalities and dynasties. They entered into the domination of the Seljukian Empire beginning from the period of the Seljukian Sultan Tugrul Bey.



İslâm Tarihi Kitaplarında Kürtler Hakkındaki Rivayetler (7. ve 12. Yüzyıl Arası) 52

Key Words: Kurds, Kurdistan, Islamic historians

Özet Kürtlerin tarihi ve kültürü hakkındaki bilgilerimiz kısıtlı ve yetersizdir çünkü Kürtler hakkında yeterince bilimsel çalıĢma yapılmamıĢtır. Bu araĢtırmada Ġslam tarihi kitaplarında Kürtler hakkındaki bilgi ve rivayetler derlenmiĢtir. AraĢtırma sonunda görülmüĢtür ki, Kürtler, Arap, Fars ve Türkler gibi Ġslam milletlerinden biridir. Kürtler 7. yüzyıldan itibaren Cibal, Ermeniyye ve Azerbeycan çevresinde yaĢamıĢtır. O dönemlerde Kürdistan ismi kullanılmamıĢtır. Kürtler, Ġslâmiyetten önce daha çok Sâsâni Ġmparatorluğunun egemenliği altında yaĢamıĢtır. Hz. Ömer döneminden itibaren Kürtler Müslümanlarla karĢılaĢmıĢ ve Farslarla birlikte Müslümanlara karĢı savaĢmıĢtır. Ancak Farslar gibi onlar da Ġslam orduları karĢısında yenilmiĢtir. Dört Halife devrinde Kürtler Ġslam hâkimiyetine girmiĢ ve büyük çoğunluğu bu dönemde Müslüman olmuĢtur. Kürtler Müslüman olunca Ġslam ümmetinin bir parçası haline gelmiĢ, Ġslam kültür ve medeniyeti içinde yer almıĢtır. Ancak Kürtler aĢiretler Ģeklinde ülkenin dağlık kesimlerinde ve çoğu zaman göçebe olarak yaĢadıkları için medeniyete katkıları az olmuĢtur. Kürtlerin büyük çoğunluğu Müslümandır ve Ehl-i Sünnet mezhebine mensuptur. Az bir kısmı ise Harici ve ġii olmuĢtur. Kürt aĢiretler askeri ve siyasi bir güç olduğu için Emeviler ve Abbasiler döneminde ya devletin kolluk kuvveti olmuĢ ya da devlete karĢı zaman zaman isyanlar çıkarmıĢtır. Abbasi devleti zayıflayınca Kürtler küçük beylikler ve hanedanlar kurmuĢtur. Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey devrinden itibaren Kürtler Selçuklu hâkimiyeti altına girmiĢtir. Anahtar Kelimeler: Kürtler, Kürdistan, Ġslam tarihçileri




Giriş

Bilindiği gibi Ġslâm milletlerinin önemli bir kısmı Araplar, Türkler, Farslar ve Kürtlerden oluĢmaktadır. Bu milletler aynı zamanda Yakın ġark’ın (Orta Doğu’nun ) kadim sakinleridir. Selçuklular (Türkler) Orta Asya’dan daha sonra bu bölgeye gelmiĢ ve Orta Doğu’ya hâkim olmuĢtur. AraĢtırmanın konusu Orta Doğu’nun eski sakinlerinden ve Ġslâm milletlerinden birisi olan Kürtlerdir. ÇalıĢmada esas alınan zaman dilimi, Ortaçağ özellikle 7. ve 12. yüzyıl arasıdır. Mekan olarak seçilen alan ise Orta Doğu’dur. Kaynak olarak kullanılan kitaplar Ġslâm tarihleri, tefsir kitapları, Ensâb ve EĢraf kitapları, Siyer kitapları ve Vakayınâmelerdir. 1 Bu kitaplardaki Kürtlere dair her türlü bilgi, rivayet ve kayıtlar derlenmiĢ ve bir araya getirilmiĢtir. Kürtler hakkındaki bilgi ve rivayetler olumlu olumsuz, doğru yanlıĢ ayrımı yapılmadan ele alınmıĢtır. Aynı konuda farklı kitaplardaki bilgiler de kaynakların tamamını göstermek açısından tekrarı pahasına alınmıĢtır. Böyle bir çalıĢma yapmanın asıl amacı Ġslâm tarihi kaynaklarındaki Kürtlere dair az ve kısıtlı olan bilgileri gün ıĢığına çıkarmaktır. Bu sayede Kürtler hakkında bütün rivayetler derlenerek bu konuyu çalıĢacak araĢtırmacılara kaynak temin edilecek, ideolojik ve partizanca yapılan çalıĢmacıların bilgi istismarı engellenecektir. Ayrıca Kürtler hakkında objektif ve bilimsel çalıĢmalar yapılmasına aracılık yapılacaktır.

Yorumlar - Yorum Yaz


Makaleler